Niemcy zwracają Polsce artefakty zrabowane podczas II wojny światowej

Niemcy zwróciły zabytki zrabowane podczas okupacji Polski podczas II wojny światowej. Wśród eksponatów znajduje się XIV-wieczny rękopis zawierający średniowieczny hymn polski oraz pierścień należący niegdyś do XVI-wiecznego króla polskiego Zygmunta I.

Przedmioty zostały przekazane w Berlinie w ramach obchodów 35. rocznicy podpisania przez Polskę i Niemcy Traktatu o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy, co stanowiło przełom w stosunkach między dwoma krajami o długiej i trudnej historii.

Minister spraw zagranicznych Polski Radosław Sikorski uczcił powrót w poście w mediach społecznościowych, stwierdzając, że jest to „dobry dzień dla Polski i stosunków polsko-niemieckich”.

Brutalna nazistowsko-niemiecka okupacja Polski w latach 1939-1945 spowodowała śmierć milionów obywateli Polski, zniszczenie polskich miast, a także grabież i zniszczenie setek tysięcy dzieł artystycznych, historycznych i naukowych znajdujących się w polskich zbiorach.

Wiele z nich pozostaje nieznanych, a publiczna baza danych ministerstwa kultury zawierająca dzieła uznane za zaginione nadal zawiera dziesiątki tysięcy pozycji. Polska aktywnie zabiega o zlokalizowanie i zwrot tych obiektów, a kwestia ta czasami była przyczyną napięć dyplomatycznych z Niemcami.

W zeszłym roku polski rząd potwierdził, że zwrócił się do Niemiec o zwrot pierścionka, który należał niegdyś do XVI-wiecznego polskiego króla Zygmunta I. Przed wojną stanowił on część słynnej polskiej kolekcji Czartoryskich.

Został on splądrowany przez Niemców we wrześniu 1939 roku, wkrótce po wkroczeniu na Polskę. W 1963 roku pierścionek został nabyty z prywatnej kolekcji przez Muzeum Biżuterii w Pforzheim w Niemczech, gdzie znajduje się do dziś.

W maju br. rada miasta Pforzheim podjęła uchwałę o zwróceniu pierścienia Polsce, gdzie zostanie on przekazany Muzeum Czartoryskich w Krakowie – podaje ministerstwo kultury.

Dziś w Berlinie podczas ceremonii z udziałem minister kultury Marty Cienkowskiej nastąpiło uroczyste przekazanie pierścienia Polsce.

Niemcy zwróciły także fragmenty rękopisu zawierającego tekst i zapis nutowy średniowiecznego hymnu Gaude Mater Polonia (czyli „Raduj się, Matko Polsko”).

Rękopis powstał prawdopodobnie w XIV w. i przed II wojną światową znajdował się w zbiorach Biblioteki Seminarium Duchownego w Płocku. Po przejęciu seminarium przez Niemców w 1939 r. jego dobytek wywieźli do Niemiec.

W 2023 r. rękopis został zidentyfikowany w zbiorach Biblioteki Państwowej w Berlinie przez polskiego badacza – zauważa ministerstwo kultury.

Oprócz pierścienia Zygmunta i rękopisu Gaude Mater Polonia Niemcy zwróciły dziś także 11 miniaturowych eksponatów kolejowych zrabowanych podczas wojny z dawnego Muzeum Kolejnictwa w Warszawie.

„Przedmioty o ogromnym znaczeniu, bezcenne dla polskiej kultury i polskiej tożsamości, zrabowane podczas II wojny światowej, wracają do Polski” – świętował Cienkowski.

Zauważyła, że ​​dzisiejszy rozwój sytuacji jest kontynuacją „historycznego otwarcia” z zeszłego roku, w wyniku którego Niemcy zwróciły dziesiątki innych zrabowanych średniowiecznych dokumentów.

Jej ministerstwo odnotowuje, że w 18 krajach toczy się ponad 200 postępowań restytucyjnych. W ostatnich latach Polska zapewniła zwrot zrabowanych przedmiotów m.in. z Japonii, Danii i Hiszpanii.

W ubiegłym roku Polska zwróciła Grecji także 91 żydowskich przedmiotów kultu religijnego, które Niemcy zrabowali greckim Żydom podczas Holokaustu.