Polska i Białoruś przeprowadzają wymianę więźniów, w tym polski dziennikarz Poczobut

To najświeższa wiadomość, która może być aktualizowana w miarę rozwoju wydarzeń.

Polska i Białoruś przeprowadziły wymianę więźniów w ramach porozumienia wynegocjowanego przy wsparciu Stanów Zjednoczonych.

Wśród przekazanych Polsce jest Andrzej Poczobut, dziennikarz i czołowa postać dużej mniejszości polskiej na Białorusi, przetrzymywany od 2021 r. w więzieniu pod zarzutami politycznymi. Polski premier Donald Tusk udostępnił zdjęcie, na którym wita się z Poczobutem na granicy.

Białoruska państwowa agencja informacyjna Biełta podaje, że po „skomplikowanych i długich negocjacjach” pomiędzy Białoruskim Komitetem Bezpieczeństwa Państwowego (KGB) a polską Agencją Wywiadu (AW) każda ze stron przekazała drugiej pięciu więźniów.

Nie wymieniła żadnej osoby biorącej udział w wymianie, ale stwierdziła, że ​​są to „obywatele Białorusi, którzy wykonywali szczególnie ważne misje w interesie bezpieczeństwa narodowego i zdolności obronnych naszego kraju”.

Białoruś, bliska sojuszniczka Rosji, ma napięte stosunki dyplomatyczne z Polską, która krytykuje Mińsk za wsparcie dla rosyjskiej wojny na Ukrainie i zaangażowanie w „działania hybrydowe” przeciwko samej Polsce, w tym inżynierowanie kryzysu migracyjnego na granicy.

W poście w mediach społecznościowych specjalny wysłannik prezydenta USA Donalda Trumpa na Białoruś John Coale potwierdził, że on i jego zespół pomogli w uwolnieniu trzech Polaków i dwóch Mołdawian z Białorusi.

„Pod rządami Trumpa Ameryka staje w obronie swoich sojuszników i zapewnia zwycięstwa dyplomatyczne, których nikt inny nie jest w stanie osiągnąć” – dodał. Choć Coale nie podał nazwisk żadnej ze zwolnionych, ambasador USA w Polsce Thomas Rose zauważył, że był wśród nich Poczobut.

Prezydent Polski Karol Nawrocki i minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski przesłali przesłania z podziękowaniami dla Trumpa i Stanów Zjednoczonych za ułatwienie wymiany.

„Ten dzień nie byłby możliwy bez Prezydenta Donalda Trumpa i jego decyzji” – powiedział Sikorski przemawiając na konferencji prasowej w Warszawie obok Coale’a.

Poczobut został zatrzymany w 2021 r. wraz z innymi czołowymi postaciami etniczno-polskiej społeczności Białorusi. Przetrzymywany w areszcie tymczasowym przez 460 dni, po czym w 2023 r. został skazany na osiem lat kolonii karnej za „nawoływanie do nienawiści” i „rehabilitację nazizmu”.

Zarzuty wobec Poczobuta są powszechnie uważane za umotywowane politycznie i zostały potępione przez Polskę, Unię Europejską i szereg organizacji praw człowieka. Krytykowano także złe warunki, w jakich był przetrzymywany, które przyczyniły się do pogorszenia stanu zdrowia Poczobuta.

W zeszłym roku Poczobut został uhonorowany Nagrodą Sacharowa, najwyższym wyróżnieniem UE w dziedzinie praw człowieka, a Parlament Europejski okrzyknął go „latarnią morską dla wszystkich, którzy nie chcą dać się uciszyć”.

We wtorkowe popołudnie Bartosz Wieliński, zastępca redaktora naczelnego Gazety Wyborczejgazeta, dla której pracuje Poczobut, udostępniła zdjęcie jego i Poczobuta wracających z granicy do Warszawy.

Po wiadomości o uwolnieniu Poczobuta przebywająca na wygnaniu przywódczyni białoruskiej opozycji Swiatłana Cichanouska podziękowała Stanom Zjednoczonym, Polsce i UE za walkę o jego uwolnienie.

Jednak inny przywódca opozycji emigracyjnej Paweł Łatuszka zauważył, że na Białorusi w więzieniach przebywa 834 więźniów politycznych. „Musimy kontynuować walkę o wolność każdego z nich” – napisał.

Stany Zjednoczone przewodzą wysiłkom na rzecz uwolnienia więźniów z Białorusi. W zeszłym miesiącu 250 osób zostało uwolnionych w zamian za złagodzenie amerykańskich sankcji nałożonych na Mińsk. Podobne uwolnienia miały miejsce w zeszłym roku, m.in. w grudniu laureata Pokojowej Nagrody Nobla Alesia Bialackiego.

W chwili pisania tego tekstu tożsamość pozostałych dziewięciu osób biorących udział w dzisiejszej wymianie zdań nie została potwierdzona, chociaż prezydent Mołdawii Maia Sandu potwierdziła, że ​​dwie z nich są obywatelami jej kraju.

Rosyjska państwowa agencja prasowa TASS podaje, że jednym z przekazanych Białorusi jest Aleksander Butyagin, rosyjski archeolog zatrzymany w zeszłym roku w Polsce na wniosek Ukrainy, która stara się o jego ekstradycję pod zarzutem prowadzenia nielegalnych wykopalisk na okupowanym przez Rosję Krymie.

Polskie Radio Zet nieoficjalnie podaje, że kolejnym z przekazanych Polsce jest Grzegorz Gaweł, polski mnich przetrzymywany w zeszłym roku na Białorusi pod zarzutem szpiegostwa.