Dlaczego teraz po raz pierwszy widzisz reklamy na naszej stronie? Kliknij tutaj, aby dowiedzieć się więcej.
Dwóm Ukraińcom postawiono w Polsce zarzuty działania na rzecz Rosji przy malowaniu na trzech pomnikach w Poznaniu haseł wychwalających Ukraińską Powstańczą Armię (UPA), formację nacjonalistyczną odpowiedzialną za masakry Polaków podczas II wojny światowej.
Polscy prokuratorzy twierdzą, że operacja miała na celu podsycenie wrogości między Polakami i Ukraińcami. Incydenty w Poznaniu były częścią pozornie skoordynowanej fali podobnych graffiti na pomnikach w trzech innych polskich miastach.
Ukraińcy malowali na pomnikach haseł „Sława UPA”. Działali na zlecenie wywiaduhttps://t.co/knLgZzo8ct
— Rzeczpospolita (@rzeczpospolita) 19 listopada 2026 r
Na początku listopada na trzech poznańskich pomnikach upamiętniających żołnierzy II wojny światowej namalowano na czerwono napis „Slava UPA” („Chwała UPA”).
Choć wielu na Ukrainie pamięta UPA z walki o niepodległość od narzuconych przez Moskwę rządów sowieckich, w Polsce kojarzy się ją przede wszystkim z przewodzeniem rzezi wołyńskiej, podczas której w ramach czystek etnicznych zamordowano około 100 000 polskich cywilów, głównie kobiet i dzieci.
Historia tych masakr oraz nieustanny kult UPA przez część Ukrainy regularnie wzbudzają napięcia między Polską a Ukrainą, które skądinąd są bliskimi sojusznikami.
W czwartek Prokuratura Krajowa potwierdziła Polskiej Agencji Prasowej (PAP), że dwóch Ukraińców, których zgodnie z polskim prawem dotyczącym prywatności można nazwać jedynie Nikitą S. i Dmytro Y., zatrzymano i postawiono im zarzuty w związku z wandalizmem.
Zdaniem prokuratorów Nikita S. „działając w imieniu wywiadu rosyjskiego i w celu uzyskania korzyści majątkowej w wysokości 500 dolarów” namówił Dmytro Y. do „dopełnienia aktu sabotażu poprzez malowanie haseł” w celu „publicznego nawoływania do nienawiści na tle różnic narodowościowych między narodem polskim i ukraińskim”.
Podejrzani zostali zidentyfikowani przez policję i ABW, które po analizie nagrań z monitoringu sprawcy podają, że Gazety Wyborczej codziennie. Jak podaje PAP, obaj zostali zatrzymani w Poznaniu.
W następstwie wandalizmu w Poznaniu białoruski serwis informacyjny MOST podał, że kilka dni przed pojawieniem się graffiti w serwisie komunikacyjnym Telegram pojawiło się ogłoszenie oferujące 500 dolarów za namalowanie haseł popierających UPA na pomnikach w mieście.
Kiedy z osobą oferującą pracę skontaktował się tajny dziennikarz „Gazety”, dowiedział się, że podobną pracę można znaleźć w innych miastach Polski.
Mniej więcej w tym samym czasie niemal identyczne graffiti wychwalające UPA pojawiło się na kolejnych pomnikach w Gdańsku, Gdyni i Warszawie, w tym poświęconym bohaterom powstania w getcie warszawskim.
Około tuzina pomników w Polsce, w tym jeden poświęcony powstaniu w getcie warszawskim, zostało zniszczonych graffiti wychwalającym Ukraińską Powstańczą Armię (UPA) z czasów II wojny światowej.
Ambasada Ukrainy w Warszawie potępiła wandalizm i zrzuciła winę na Rosję https://t.co/iaZb2CyiPx
W zeszłym tygodniu lokalna policja w Gdańsku potwierdziła, że zatrzymała 17-letniego Ukraińca podejrzanego o wykonanie graffiti tam i w Gdyni. Postawiono mu zarzuty propagowania ideologii faszystowskiej, nawoływania do przemocy i nienawiści na tle narodowościowym oraz profanacji pomników.
Ambasada Ukrainy w Polsce potępiła akty wandalizmu, nazywając je „haniebną prowokacją” i „przejawem wojny hybrydowej, którą Rosja próbuje wszelkimi środkami toczyć w państwach europejskich”.
Polska była głównym celem tzw. działań hybrydowych Rosji w Europie, które obejmowały akty sabotażu, szpiegostwo, dezinformację i próby wzniecenia wrogości wobec Ukraińców.
Takie operacje rzadko są przeprowadzane przez samych rosyjskich agentów. Zamiast tego Rosja często rekrutuje osoby już na miejscu, często członków dużych społeczności migrantów z Ukrainy i Białorusi, a w niektórych przypadkach także samych Polaków.
W lipcu tego roku ukraiński nastolatek został postawiony przez polską prokuraturę w stan oskarżenia pod zarzutem namalowania kilkudziesięciu propagandowych haseł UPA w miejscach publicznych, w tym na pomniku ofiar rzezi wołyńskiej.