Polska uruchamia program ochrony niedźwiedzi i ich ludzkich sąsiadów

2026-03-21

Polski rząd przedstawił nowy program o wartości 16 milionów złotych (3,7 miliona euro), mający na celu ochronę niedźwiedzi brunatnych i zapewnienie bezpieczeństwa ich ludzkim sąsiadom. Powołane zostaną specjalne siły, które będą monitorować obserwacje niedźwiedzi i reagować na nie, w tym zakładać zwierzętom obroże śledzące.

Szacunki dotyczące populacji niedźwiedzia brunatnego w Polsce wahają się od 120 do 400, przy czym większość występuje w południowo-wschodnich Bieszczadach, a także w Tatrach i Beskidach dalej na zachód. Uważa się, że populacja rośnie wraz ze wzrostem liczby doniesień o spotkaniach z ludźmi.

Na początku tego miesiąca mężczyzna został ugryziony i powalony na ziemię przez niedźwiedzia na leśnej ścieżce 300 metrów od podkarpackiej wsi. Spotkania z ludźmi stają się coraz bardziej prawdopodobne o tej porze roku, gdy niedźwiedzie budzą się z hibernacji.

Nowy program, finansowany w większości ze środków unijnych, jest pierwszą systemową odpowiedzią na ten problem – podaje nadawca TOK FM. Uruchamiając program, minister klimatu Paulina Hennig-Kloska stwierdziła, że ​​jego głównym celem jest zwiększenie bezpieczeństwa zarówno ludzi, jak i zwierząt w ich czasami sprzecznych stosunkach.

Działania zaplanowano w trzech obszarach: zapobieganie konfliktom, szybkie reagowanie na niebezpieczne sytuacje oraz edukacja lokalnych mieszkańców.

20-osobowy zespół będzie monitorował niedźwiedzie dzień i noc i będzie gotowy do interwencji w razie potrzeby. Specjaliści będą łapać zwierzęta zapuszczające się zbyt blisko siedzib ludzkich, unieruchamiać je i zakładać obroże śledzące.

„Dzięki temu będziemy mogli śledzić ich ruchy i odstraszać, aby nie wchodzili na tereny zabudowane” – mówi Hennig-Kloska. „Chcemy chronić zdrowie i życie ludzi, odstraszając niedźwiedzie, a nie je zabijając”.

Choć obecne prawo pozwala na użycie broni gładkolufowej wyłącznie na niedźwiedziach, rząd pracuje nad przepisami, które umożliwią zespołowi interwencyjnemu użycie broni gładkolufowej – dodał minister.

Latem 2023 r. w Bieszczadach, choć na mniejszą skalę, uruchomiono jednostkę policji, której zadaniem jest odstraszanie niedźwiedzi z zaludnionych obszarów.

Nowy program obejmie także instalację około 1500 specjalnych, zabezpieczonych przed niedźwiedziami pojemników na śmieci, które zniechęcą zwierzęta do szukania pożywienia na obszarach zaludnionych.

„Niedźwiedzie szukają łatwego posiłku” – wyjaśnił Hennig-Kloska. „Z jednej strony chcemy przywrócić w górach zaopatrzenie w żywność poprzez sadzenie rodzimych gatunków drzew i krzewów owocowych, a z drugiej zamknąć im dostęp do śmietników”.

W 2022 roku w Zakopanem u podnóża Tatr zainstalowano podobne kosze, które mają zapobiegać żerowaniu w nich niedźwiedzi i innych dzikich zwierząt.

Nowy program „to pierwszy krok, na który Bieszczady i mieszkańcy gmin borykających się z tym problemem czekali od kilku lat” – powiedział TOK FM Dariusz Wethacz, burmistrz Cisnej, jednej z dwóch baz, w których działa zespół reagowania.

Dodał jednak, że kluczowe znaczenie ma również ustalenie skali incydentów związanych z niedźwiedziami. „Nie znając problemu, nie możemy mówić o jego rozwiązaniu”.

Hennig-Kloska przyznała, że ​​ze względu na duże rozbieżności w szacunkach dotyczących ich liczebności konieczne może być przeprowadzenie nowego spisu niedźwiedzi. „Wiemy jednak, że jesteśmy świadkami wzrostu liczby osób” – dodała.

Jeżeli ktoś spotka niedźwiedzia, powinien powoli się wycofywać, ale unikać ucieczki, gdyż niedźwiedź zostanie sprowokowany do pościgu i prawdopodobnie zwycięży, osiągając prędkość 50 km/h – powiedział Polskiemu Radiu Tomasz Zając z Tatrzańskiego Parku Narodowego. Wędrowcy powinni także trzymać się szlaków i unikać pozostawiania śmieci.

CC BY-SA 4.0)

Anna Kowalski
Anna Kowalski
Jestem redaktorką naczelną Ukiel Magazine i od lat zajmuję się dziennikarstwem. W swojej pracy stawiam na rzetelność, przejrzystość i najwyższą jakość publikacji. Wierzę, że media powinny nie tylko informować, ale także inspirować do refleksji i dialogu.